Husgahan Natin: Kahalagahan ng preliminary investigation


Atty. Remigio D. Saladero Jr.

SINASABI ng batas na bago sampahan ng kaso sa husgado ang isang tao, kailangang dumaan muna siya sa tinatawag na preliminary investigation. Napakahalaga ng prosesong ito. Ito ang yugto kung kailan gumagawa ng imbestigasyon ang prosecutor (taga-usig) kung ang isang reklamo ay makatotohanan ba at dapat bang isampa sa husgado.

Ginagawa ng prosecutor ang imbestigasyong ito sa pamamagitan ng masusing pag-aaral sa ebidensiya ng bawa’t panig. Una muna ay tinitingnan niya ang salaysay ng nagrereklamo. Pangalawa ay pinapadalhan niya ng kopya ng demanda ang inirereklamo at binibigyan ang huli ng pagkakataong magbigay ng kanyang kontra-salaysay. Pagkatapos ay pag-aaralan niya ang salaysay ng nagrereklamo at kontra-salaysay ng inirereklamo at kung tingin niya ay may posibilidad na totoo ang reklamo, saka pa lamang siya gagawa ng information o pormal na habla para sa husgado. Pagdating sa husgado, muling pag-aaralan ng hukom ang papeles ng kaso at kung tingin niya ay tama ang prosecutor, saka pa lamang siya maglalabas ng warrant of arrest.

Tulad ng nasabi ko na, napakahalaga ng preliminary investigation. Sa pamamagitan nito ay nasasala ang mga kasong dapat isampa sa husgado at naiiwasan ang pagsampa ng mga kasong walang kabuluhan o walang kaebi-ebidensiya.

May mga pagkakataon na hindi na kailangang dumaan sa preliminary investigation ang isang kaso. Tulad halimbawa, kung nahuli ka ng mga awtoridad sa akto ng pagsagawa ng isang krimen. Dito, puwede nang magsampa ng pormal na habla ang prosecutor na hindi dadaan sa preliminary investigation. O di kaya, kung minor offenses lamang ang habla o iyong mga krimeng hindi lalampas sa apat na taon at dalawang buwan lamang ng pagkakulong ang parusa. Hindi na rin kailangan ang preliminary investigation sa pagkakataong ito.

Subalit sa iba pang uri ng mga kaso, tulad halimbawa ng murder, robbery, kidnapping, o mga kaso sa droga, basta’t hindi sa akto nahuli ang nasasakdal, kailangan ang preliminary investigation. At hindi basta lamang preliminary investigation. Kailangang ang preliminary investigation na ito ay mahigpit na sumusunod sa tamang proseso at hindi “moro-moro” lamang.

Sa kasong “Vicente P. Ladlad, et.al. vs. Senior State Prosecutor Emmanuel Velasco, et.al.” (G.R. No. 172070-72) na denisisyunan ng Korte Suprema noong Hunyo 1, 2007, hindi sinunod ng prosecutor ang tamang proseso sa pagsagawa ng preliminary investigation. Hindi pinanumpaan ng mga pulis na testigo ang kanilang salaysay sa harap ng prosecutor. Mayroong isang testigo na nanumpa sa harap ng prosecutor ngunit siya ay nakamaskara. Pagkatapos niya manumpa, binigay ng prosecutor ang kanyang salaysay sa mga kasapi ng mass media na nandoon, hindi sa mga akusado.

Nagreklamo ang mga akusado sa Department of Justice kung bakit ganoon ang proseso ngunit hindi sila pinakinggan. Napilitan silang dalhin sa Korte Suprema ang kaso.

Pinanigan ng Korte Suprema ang mga akusado. Sinabi ng Korte Suprema na mali ang proseso ng preliminary investigation na isinagawa ng prosecutor at kung baga, para itong palabas o “moro-moro” lamang. Ito ay lumalabag sa karapatan sa “due process” ng mga akusado. Napakahalaga ng prosesong ito, paliwanag ng Korte Suprema, dahil dito pa lamang malalaman na kung dapat isampa sa kortre ang isang kaso o hindi. Dahil sa pagbabalewala nito ng prosecutor, depektibo ang kasong isinampa nito sa korte at dapat lamang itong ibasura. Kaya, pinawalang bisa ng Korte Suprema ang kasong isinampa laban sa mga akusado.

Bakit ito naman ang napili kong pag-usapan sa ating kolum ngayon, mga mambabasa? Sapagkat tulad ng kaso nina Vicente Ladlad ay hindi rin dumaan sa tamang preliminary investigation ang aming kaso. At tulad sa kaso ni Vicente Ladlad, et.al. at iba pang kaso kung saan napahiya ang rehimeng Arroyo ay umaasa rin kaming ibabasura ng husgado ang aming kaso.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: