Dambuhalang kompanya ng mina, mas tuso na ngayon


Kenneth Roland A. Guda

Operasyon ng pagmimina sa Rapu-rapu, Albay

ABALANG abala si Mike Defensor ngayon.

Sa kabila ng nakakahiyang pagkatalo niya sa eleksiyong pagkasendor noong 2007, hindi tumigil ang pakikipag-ugnayan niya sa pamahalaang Arroyo. Hindi pa lumipas ang isang taong ban sa kanya na humawak ng posisyon sa gobyerno, naging abala siya sa tangkang pagharang sa testimonya ni Jun Lozada sa Senado noong Pebrero 2008. Nitong Hunyo, agad siyang itinalaga bilang pinuno ng task force para sa pagbubukas ng Terminal 3 ng Ninoy Aquino International Airport. Pagkatapos, naging abala rin siya sa pangangasiwa sa implementasyon ng proyektong Northrail.

Kamakailan, napapadalas ang bisita ni Defensor sa Zambales. Dalawang kompanyang nagsasagawa ng pagmimina ang pinamumunuan ng dating sekretaryo ng Department of Environment and Natural Resources (DENR): Chairman si Defensor ng NiHAO Mineral Resources Inc. at direktor naman ng Geograce Resources Philippines.

Pareho itong naaprubahang magsagawa ng ekplorasyon sa Zambales – matapos iutos ni Zambales Gov. Amor Deloso ang kanselasyon ng “regulatory approvals” sa lahat ng pagmimina roon. Kasosyo ni Defensor sa dalawang proyektong ito ang kompanyang Jiangxi Rare Earth and Rare Metals Tungsten Group ng Tsina sa halagang US$150 Milyon. Si Arroyo pa mismo ang nangasiwa sa lagdaan ng dalawang kampo sa Chengdu, probinsiya ng Sichuan sa Tsina.

Dahil malaking banta ito sa kanyang komunidad, sinaliksik ni Nelson Mallari, lider-Aeta ng PROJECT Zambales, isang probinsiyal na alyansa kontra sa mapanirang pagmimina, kung anong klaseng mga kompanya ang NiHAO at Geograce. Ikinagulat niya ang kanyang napag-alaman.

“Kamangha-mangha kung paano naka-akses sa napakalalaking lupain sa maiksing panahon ang mga kompanyang ito na walang track record sa industriya ng pagmimina!” buladas ni Mallari.

Ito kasi ang napag-alaman ni Mallari: noong unang kuwarto ng 2008, umabot sa P17.18-M ang ikinalugi ng Geograce sa mga negosyo nito. Wala namang rekord ang NiHAO ng anumang proyektong pagmimina bago ang nalagdaang mga kasunduan nito ngayong taon.

Naintindihan lamang niya kung bakit ito nangyari nang malaman niyang pinamumunuan ang dalawang kompanya ni Defensor. Kasosyo rin daw dito ni Defensor ang ilang kamag-anak ng matataas na opisyal ng gobyerno.

Labag sa Saligang Batas

Noong Hunyo, nabalitang nakipagtambalan ang Geograce sa kompanyang Brazilian na Vale do Rio Doce, ang pangalawang pinakamalaking kompanya ng pagmimina sa mundo. Pinayagan silang magsagawa ng eksplorasyon para sa copper at gold sa isla ng Masbate.

Sa kabuuan, ayon sa Kalikasan – People’s Network for the Environment, aabot sa 240,000 ektarya ang inaareglo ng Geograce na eksklusibong mapagminahan ng nickel, gold, copper at chromite, sa buong Pilipinas.

Noong Agosto, dinepensahan ng Malakanyang ang pag-apruba sa pagmimina ng mga kompanyang pinamumunuan ng dating miyembro ng gabinete. “Hindi ba dapat tingnan natin ang kabilang bahagi ng larawan? Negatibong pagtingin iyan (pagtingin ng Kalikasan) na nagbubukas ng ispekulasyon na pinaboran si Defensor. Pero pribadong pamumuhunan ito, at pag-aari man ito ni Mike Defensor o ni Jesus Dureza, dapat tanggapin ito,” ayon kay Jesus Dureza, tagapagsalita ng Pangulo.

Ang hindi nabanggit ni Dureza, maaaring labag sa Saligang Batas ang proyektong pagmiminang ito. Samantalang lokal na kompanya diumano ang NiHAO at Geograce, masasabing dayuhang proyekto na rin ang isasagawa nito sa Zambales matapos makipagkasundo sa Tsinong kompanyang Jiangxi. Sa mga proyektong ito, kinakailangan ng isang Financial or Technical Assistance Agreement (FTAA) na inaprubahan ng Pangulo.

Sa suri ng Kalikasan, lumalabas na lantarang ginagamit na umano ng malalaking dayuhang korporasyon ng mina ang lokal at mas maliliit na kompanya para makapagmina sa Pilipinas. Ayon sa grupo, kabilang sa malalaking kompanya ng mina na gumagamit ng maliliit, pati ­­small-scalle mining companies, para maiwasan ang kasunduang FTAA ang: Platinum Group of Metals Corp. (PGMC); Citinickel Mines and Development Corp.; Sibuyan Nickel Properties Development Corporations (SNPDC); A3 UNA; Mindoro Resources Ltd.; at marami pang iba.

Ayon kay Rene Pineda ng Concerned Citizens Against Pollution (Cocap), marami sa mga kompanyang ito ang pag-aari ng mga dayuhan. Binigay niyang halimbawa ang MBMI Resources Inc., isang kompanyang Canadian at nag-oopereyt sa likod ng maraming kompanyang Pilipino, kabilang ang ilang small-scale mines sa Palawan.

“Kinumpirma ng aming pananaliksik na major stakeholder nga ng small-scale mining permits tulad ng sa Narra Nickel Mining & Development Inc., Patricia Louise Mining & Development Corp., Sara Marie Mining Inc., at Madridejos Mining Corporation, ang MBMI Presources Inc.,” paliwanag ni Pineda.

Ang masama pa, matagal na umanong isinumbong ito sa DENR, pero hindi pa rin ito iniimbestigahan ng ahensiya.

Inilulusot sa maliliit na proyekto

Marami sa mga mayor na proyektong pagmimina sa bansa – iyong itinuring ni Pangulong Arroyo bilang priority projects – ay nakaranas ng matinding paglaban ng taumbayang apektado ng kanilang mga proyekto.

Halimbawa na nito ang pagmimina sa Rapu-rapu, Albay ng Lafayette Mining Corp., kompanyang Australyano, na nagdeklara ng pagkabangkarote noong Disyembre 2007 matapos ang matinding pagtutol ng taumbayang Albayano. Napuwersa ang Lafayette na ibenta ang pagmimina nito sa Rapu-rapu sa mga kompanyang Koreano at Malaysian nitong Abril 2008.

Isa pang halimbawa ang suspensiyon sa pagmimina ng OceanaGold ng New Zealand, sa Didipio, Nueva Vizcaya noong Abril 2008, matapos kuwestiyunin ni Nueva Vizcaya Gov. Luisa Cuaresma ang hindi pagbayad ng kompanya ng lokal na mga buwis.

Kahit ang pagmimina ng Swiss na kompanyang Xstrata sa Tampakan, South Cotabato, ay nakatanggap ng matinding pagtutol. Sa pagkakataong ito, mga rebeldeng NPA (New People’s Army) naman ang nag-atake. Ayon sa NPA, pinarusahan umano nila ang kompanya dahil sa pang-aagaw nito ng lupa sa mga magsasaka at katutubo, gayundin ang banta ng pagkasira ng kalikasan.

Sa totoo lang, sa lagay na ito’y maluwag na ang gobyernong Arroyo sa mga dayuhang kompanya ng mina. Sa bilang ng Kalikasan noong Enero 2008, aabot na sa 294 kasunduan sa pagmimina ang inaprubahan ng Pangulo, kabilang ang dalawang FTAA, 262 Mineral Production Sharing Agreements (MPSA), mas maliit na kasunduan kumpara sa FTAA), at 30 Exploration Permits (EP).

Aabot na sa 600,000 ektarya ng Pilipinas ang pinagmiminahan ng dayuhang mga korporasyong ito at ng mga kasabuwat nilang lokal na kompanya.

Pero dahil marahil sa matitinding pagtutol sa mga komunidad, napuwersa ang mga kompanyang ito na gumawa ng paraan para mas madulas na makapagsamantala ng mga yamang-lupa ng Pilipinas. Kabilang na nga rito ang paggamit sa small-scale mining na dating ginagawa ng maliliit na kompanya at ordinaryong minero na walang malalaking kagamitang pangmina.

Inamin ng DENR

Inamin maging ng Marine and Geosciences Bureau ng DENR na dumarami ang inaaprubahang small-scale mining permits sa bansa. Imbes na pambansang gobyerno kasi ang mag-aapruba, mga lokal na pamahalaan lamang ang kailangang sumang-ayon sa proyekto. Sa tala ng MGB, noong 2004 ay may 70 small-scale mining permits lamang. Pero nitong 2007, umabot na sa 173.

“Sa mga nakaraang taon, small-scale mining ang paraan ng mga dayuhan at lokal na junior mining companies para mapabilis ang pagpasok ng kanilang mga operasyon sa mga komunidad,” ayon sa Kalikasan. “Mayorya sa mga komunidad ay nagugulat sa mabilis na pagproseso ng mga aplikasyon. Nakakapagprotesta lang sila kapag nandiyan na ang kompanya ng mina o nasa operasyon na.”

“Lumalabas na dummy o prente lamang ang mga korporasyong (tulad ng kay Defensor) ng mga dayuhang kompanya,” sabi ni Clemente Bautista ng Kalikasan.

Pero lumalaban pa rin ang mga komunidad. Lantad na sa mga lider ng komunidad tulad ni Mallari ang pakikipagsabuwatan umano ni Defensor at ng gobyerno sa pagsasamantala ng dayuhang mga kompanya sa yamang-lupa ng bansa. Sa ngayon, iniikot umano nila ang mga komunidad na apektado ng mga proyekto ni Defensor.

Abalang-abala na rin sila sa paglaban.(PinoyWeekly)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: