‘Batang mandirigma’ ng MILF?


Kenneth Roland A. Guda

MUKHANG bata nga sila. Nagmamartsa, nasa pormasyon, matikas. Bitbit ang matataas na kalibre ng baril.

Ganito ang ipinakitang bidyo ni Lt. Col. Julieto Ando, tagapagsalita ng 6th Infantry Division ng Army, sa midya kamakailan bilang patunay daw ng pagkakaroon ng mga “batang mandirigma” sa MILF (Moro Islamic Liberation Front). Nakuha raw ang bidyong ito sa inabandonang kampo ni Kumander Umbra Kato sa Maguindanao.

“Ipinakita ng bidyo ang mga batang lalaking Muslim na sinasanay ng mga rebeldeng MILF. Malinaw na paglabag ito sa tratado ng UN (United Nations) na nagbabawal sa mga bata na lumahok sa pakikidigma,” pagbibigay-diin ni Ando.

Ang problema lang, hindi ipinaliwanag ni Ando kung paano niya nasabing nasa edad 17 pababa nga ang mga “batang” nagsasanay na maging rebelde. O kung sumasangkot nga ba ang mga “batang” nagsasanay na ito sa pakikidigma. O, kung totoo man ito, bakit nahihikayat ang mga “batang” Moro na lumahok sa MILF.

Pinaiimbestigahan ni Ando at ng AFP sa mga pandaigdigang ahensiya tulad ng UN ang MILF kaugnay ng sinasabing mga “batang mandirigma.”

Pero ang hindi alam o hindi binanggit ni Ando, naglabas na ng masusing pag-aaral ang Unicef (UN Children’s Fund) hinggil dito noon pang 2007.

Sa pag-aaral na ito, kaanib ng Unicef ang Ibon Foundation, Children’s Rehabilitation Center at Center for Women’s Resources. Pinuntahan ng mga mananaliksik ang walong komunidad sa walong probinsiya sa Pilipinas para pag-aralan ang kalagayan ng kabataan at kababaihan sa mga lugar na may digmaan.

Giyera kontra sa New People’s Army ang inilulunsad ng AFP sa pinuntahang mga probinsiyang Abra, Mindoro Oriental, Capiz, Leyte, Surigao del Sur, at Compostela Valley. MILF naman ang kalaban ng gobyerno sa mga probinsiyang North Cotabato at Maguindanao.

Narito ang sinaling sipi mula sa Uncounted Lives: Children, Women & Conflict in the Philippines, librong inilathala ng Unicef at Ibon hinggil sa naturang pag-aaral. Malawak ang saklaw ng libro, pero pinili naming sipiin ilang bahagi lamang ng Part II ng libro, hinggil sa mga probinsiyang may presensiya ng MILF: North Cotabato at Maguindanao. PW ang nagpaiksi at nagsalin mula sa orihinal na Ingles.

Sa amin nanggaling ang anumang di-sinasadyang pagkakamali. (Ed.)


Isinaling sipi mula sa Uncounted Lives: Children, Women & Conflict in the Philippines

North Cotabato

Isang dosenang barangay ang matatagpuan sa Kalaong (sa North Cotabato), at malaking bahagi nito ang sumasakop sa Liguasan Marsh. Tatlo sa limang katao dito ay Moro; ang iba’y kalimitang Kristiyano. Pangunahing kabuhayan ng mga tao ang pagsasaka, pag-aalaga ng mga hayop at pangingisda.

Ang komunidad na binisita, Barangay Pantawan, ay may mahigit 500 kabahayan…

Ang MILF at ang paglaban nito

Hindi man nila direktang sinasabi ito, lumalabas na simpatetiko sa MILF at sa ipinaglalaban nito ang mga bata sa FGD (focused group discussion). Ayon sa kanila, [“Ang] itinuturo ng Islam ay kabutihan lamang. Nangyayari ang jihad kapag niyuyurakan ang karapatan.[“] Inamin ng ilan na sinusuportahan ng mga pamilya nila ang mga mandirigma ng MILF sa pamamagitan ng pagbigay ng bigas. Anila, boluntaryo ang pagsali sa MILF. [Pero] tuwing nakasasagupa nito ang militar, nananalangin sila para sa mga mandirigma ng MILF.

Bagamat hindi pa lubos na naiintindihan ng mga bata ang giyera, naihahayag nila kung bakit may giyera, at kung bakit may matinding presensiya ng militar sa kanilang mga komunidad. Ayon sa isa, “Hindi binibigay ng gobyerno ang karapatan ng Moro sa Mindanao. Hindi nangingibabaw ang Islam.”…

Abdul: Natulak [sa pakikidigma] pero determinado

Si Abdul, 22, ay isang magsasaka sa isa sa maliliit na bayan ng North Cotabato. Anim na taon na ang nakararaan, sa edad na 15-anyos, isa siyang nakababatang mujahideen sa Camp Abu Bakr – malaking base ng MILF na inatake ng gobyerno noong 2000…

Noong 1991, lumipat ang pamilya ni Abdul mula sa Kabacan, North Cotabato, isang bayang dominante ang mga Kristiyano, tungong Camp Abu Bakr dahil sa mga oportunidad na pangkabuhayan na inaalok ng MILF…

Noong siya’y pitong taong gulang, alam na niya ang tungkol sa mga nakababatang mujahideen. Naiintindihan niya na tinutugunan ng mga ito ang mahalagang gawain sa ilalim ng Islam…Pero di tulad ng kapatid niyang isa sa mga nakababatang mujahideen, wala siyang balak na humawak ng armas. Kuntento na siyang mag-aral at pana-panahong tumulong sa pamilya…

Naririnig niya mula sa mga nakakatanda na samantalang hindi lahat ng sundalo [ng gobyerno] ay abusado, may ilang sadyang tumatarget ng inosenteng mga sibilyan. Dagdag niya: “Kapag nakapasok na [ang mga sundalo sa aming komunidad] walang pagtatangi silang papatay ng mga Muslim…Lumaban man kami o hindi, papatayin nila kami.” Nang inatake ng militar ang kanyang komunidad, walang magawa ang napilitang si Abdul kundi ipagtanggol ang komunidad…

Noong 2000, itinalaga [si Abdul] bilang bahagi ng blocking force na guguwardiya sa kampo. Sa alala niya, may 30 mandirigma ng MILF na kaharap ang humigit-kumulang 800 sundalo…Nang nagsimula ang sagupaan, ang unang karanasan sa palitang-putok sa murang edad ni Abdul, marami sa mga kasamahan niya ang nabuwal hanggang lima na lamang silang natira…Bumalik si Abdul at ang apat na natitirang mujahideen sa malaking kampo. Bumalik si Abdul sa kanyang ina…


Maguindanao

Matatagpuan ang Barangay Bentingaw malapit sa Liguasan Marsh at, ayon sa matatagal nang mga residente, itinuturing na bahagi ng Rajamudah Camp ng MILF. Pagsasaka at pangingisda ang pangunahing kabuhayan dito…

Naranasan ng lahat ng bata sa FGD ang masamang epekto ng armadong tunggalian. Isang umaga noong Hunyo 2000, ginising ang komunidad ng pagsabog at pagputok ng baril. Dinagsa ang tahimik nilang komunidad ng mga sundalo ng AFP na, ayon sa mga residente, lumalabas na nagpapaputok nang walang pagtatangi…Ayon sa 9-anyos na si Halid, “Sinunog ng mga sundalo ang bahay namin. Kinuha din nila ang mga alaga naming hayop tulad ng baka at iba pa. Ipinahabol kami sa aso.”…

Amin: Nag-aarmas para ipagtanggol ang sarili

Isang 16-taong-gulang na sundalo ng MILF si Amin na pinakabata sa apat na magkakapatid. Isang insidente na ikinasawi ng buhay ng kanyang ama at mga kapatid na lalaki ang nagtulak sa kanya na mag-armas at lumahok sa MILF. Nang magsimulang bombahin ng militar ang mga karatig ng Barangay Bentingaw noong 2000, lumikas ang pamilya ni Amin patungong malapit sa Liguasan Marsh. Pero pati ang lugar na ito ay binomba rin.

Naaalala pa ni Amin ang lahat: Tinamaan agad ang kanyang ama at nakababatang kapatid sa shrapnel pero hindi agad nasawi…Walang doktor sa lugar dahil lahat ng health personnel ay nasa evacuation centers. Ang nakatatandang kapatid niya, na mujahideen na noong panahong iyon, ay namatay rin sa pakikidigma. Tatlong kaanak agad ang nawala kay Amin na 11-taong-gulang pa lamang noon…

Sinabi ni Amin na nag-armas siya para ipagtanggol ang sarili at ang ina… “Walang ibang dahilan (ang paghawak ko ng armas) kundi ang ipagtanggol ko ang aking pamilya dahil sa nangyari. Hindi ako napilitan.”…

Hindi niya maalalang dumaan sa isang proseso ng pagrerekluta…Matapos na lamang ang malungkot na insidente nang unang maisipan ni Amin na humawak ng sandata, pero 13-taong gulang pa lamang siya noon. Pero kahit noong panahong ito, binibigyan na siya ng mga simpleng gawain sa kampo ng MILF. Dahil hindi pa siya tuwirang mandirigma, madalas pa niyang bisitahin ang ina na nagsasaka…

Sa una, ang gusto lang niyang gawin ay ipaghiganti ang pagkamatay ng ama at mga kapatid na, ayon sa kanya, walang labang pinatay…”[Pero] sa paglaki ko, nalaman kong hindi pagpatay ang dahilan ng pakikidigma. May mas malaking dahilan sa paglaban sa giyerang ito: ang pananampalataya sa Islam.”…

Dr. Iqbal: Hinggil sa mga bata at sa armadong pakikibaka

Inilinaw ni Dr. Mohagher Iqbal, kasalukuyang hepe ng public affairs ng MILF at punong negosyador nito, ang posisyon ng MILF hinggil sa mga batang mandirigma: “Hindi dapat lumahok ang mga bata sa giyera dahil dapat nasa paaralan sila.” Pero sinabi niyang may ilang kaso na kinukuha ng MILF sa kustodiya ang bata kapag namatay ang mga magulang nito dahil sa armadong labanan at walang ibang kaanak na susuporta sa bata.

“Sa halip na itaboy sila para maging social deviants, kriminal o adik sa droga, mas mabuti pa silang nasa pangangalaga ng organisasyon…” ani Dr. Iqbal…

Sa mga kasong ito, aniya, ang mga bata sa MILF ay hindi narerekluta bilang full-time na mandirigma kundi nabibigyan ng auxilliary tasks sa kampo nito. Kabilang sa mga gawain nila ay ang pagiging kuryer o tagadala ng pagkain ng mga mandirigma ng MILF sa panahon ng digmaan. Hindi ibig sabihin, ani Dr. Iqbal, na walang karanasan sa pagpapaputok ng baril ang mga batang nasa kustodiya nila. Hindi malayong nakagamit na ang mga ito ng baril bilang paglaban sa militar, laluna tuwing brutal na inaatake ang kanilang mga komunidad…

Pinasubalian ni Dr. Iqbal ang paniniwalang napipilitan o nabi-brainwash ang mga bata na sumali sa kanilang organisasyon… (PinoyWeekly)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: